DOBOSZ POWSTANIA WIELKOPOLSKIEGO
Nagroda Honorowa Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 w Poznaniu

W dniu 16 grudnia 1996 roku, Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu, kierując się potrzebą podtrzymywania tożsamości narodowej i zachowania w pamięci społeczeństwa historii i znaczenia Powstania Wielkopolskiego 1918/19 dla dziejów naszego narodu i państwa polskiego, pragnąc inspirować i honorować osoby i instytucje, które wyróżniły bądź wyróżniają się w realizacji powyższej tematyki ciekawymi i znaczącymi działaniami popularyzatorskimi, twórczymi i naukowym – ustanowił Nagrodę Honorową „Dobosz Powstania Wielkopolskiego”.

Statuetka Dobosza jest miniaturą części Pomnika Dobosza, nazywanego Pomnikiem Powstańców i Wolności w Śremie. Pomnik Dobosza ustawiono na rynku śremskim 15 listopada 1925 roku. Wykonany został według projektu Władysława Marcinkowskiego. Został on zniszczony przez Niemców 11 września 1939 roku. Pomnik odbudowano i powtórnie odsłonięte w Parku im. Powstańców Wielkopolskich w 1961 r. Rzeźbę dobosza odtworzył Jerzy Sobociński.,
Przyznawana przez TPPW statuetka „Dobosz Powstania Wielkopolskiego” została zaprojektowana i wykonana jako dar przez Odlewnię Żeliwa „Śrem” S. A.

Regulamin powyższej nagrody ustala m. in., iż:
Nagrodę otrzymać mogą osoby i instytucje, które w sposób szczególny zasłużyły się w upowszechnianiu wiedzy i tradycji Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 r. Nagrody przyznawane są za:

  • działalność naukową dotyczącą historii Powstania Wielkopolskiego, inicjatywy badawcze i wydawnicze, publikacje książkowe itp.

  • podejmowanie w pracy twórczej tematyki Powstania Wielkopolskiego (literatura, muzyka, plastyka, film itp.); uwzględnia się w tym zakresie całokształt twórczości lub szczególne dzieło w danym roku,

  • działalność popularyzatorską, o szerokim zasięgu, obejmującą między innymi publicystykę, konferencje popularnonaukowe, muzealnictwo itp.,

  • inicjatywy o znaczeniu krajowym i regionalnym, mające charakter trwały, które przy
    czyniły się do utrwalenia pamięci Powstania Wielkopolskiego oraz uczczenia bohaterstwa jego uczestników,
    Kandydatów do Nagrody Honorowej może zgłosić Zarząd Oddziału, koło, indywidualny członek Towarzystwa, a także zainteresowana tym wyróżnieniem instytucja.


Zgłoszenia kandydata do nagrody winno być złożone na piśmie w Zarządzie Głównym Towarzystwa w terminie do 30 października każdego roku.
Statuetką „Dobosz Powstania Wielkopolskiego” wyróżnieni dotąd zostali:

w roku 1996
1 – prof. dr hab. Antoni Czubiński, historyk z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, znany i ceniony autor wielu książek i opracowań naukowych o Powstaniu Wielkopolskim

2 – Gerard Górnicki, literat, autor m. in. powieści o Powstaniu Wielkopolskim pt. „Bitwa szalała do wieczora” oraz „Mściwoj i Anna Maria”

3 – Międzynarodowe Targi Poznańskie – za uwzględnienie w swojej działalności historii i tradycji Poznania i Wielkopolski

w roku 1997
4 – Paweł Anders, publicysta i działacz turystyczny, autor publikacji „Miejsca pamięci Powstania Wielkopolskiego,”„Szlakiem Powstania Wielkopolskiego i innych”

5 – Marek Nowakowski, dziennikarz Ośrodka TYP w Poznaniu, dokumentalista filmowy, autor m. in. filmów „Jutro” i „Poznańczycy”, dotyczących Powstania Wielkopolskiego

6 – prof. dr hab. Bogusław Polak, historyk, organizator konferencji naukowych i autor książek o Powstaniu Wielkopolskim, w tym „Generał Stanisław Taczak 1874-1960″ i monografii „Powstanie Wielkopolskie 1918/1919″


w roku 1998
7 – dr Piotr Bauer, historyk, autor wielu książek i opracowań o Powstaniu Wielkopolskim, w tym „Generał Józef Dowbor – Muśnicki”

8 – dr Grzegorz Łukomski, autor wielu książek i opracowań o Powstaniu Wielkopolskim, współautor monografii „Powstanie Wielkopolskie 1918/1919″

9 – Bernard Maćkowiak – popularyzator wiedzy o powstaniu w woj. szczecińskim, inicjator i organizator wielu przedsięwzięć w zakresie dziejów
Powstania Wielkopolskiego, m. in. nadania imienia Powstańców Wielkopolskich Szkole Podstawowej nr 30 w Szczecinie, wmurowania tablicy pamiątkowej ku czci powstańców w Kościele Garnizonowym oraz chrztu statku m/s „Powstaniec Wielkopolski”

10 – Komenda Hufca ZHP „Piast” im. Powstańców Wielkopolskich Poznań Stare Miasto – organizator wielu przedsięwzięć wychowawczych, związanych z historią Powstania Wielkopolskiego, wśród młodzieży harcerskiej


w roku 1999
11 – Zenon Erdmann, organizator i dyrektor Muzeum Czynu Powstańczego w Szubinie, autor opracowań o dziejach walk powstańczych; z jego inicjatywy Hufiec ZHP w Szubinie przyjął imię Bohaterów Powstania Wielkopolskiego

12 – Teofil Różański, dziennikarz, marynista, popularyzator i dokumentalista uczestnictwa marynarzy w Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919; m. in. z jego inicjatywy ponownie wmurowano tablice pamiątkową poświęconą IV. Kompanii Marynarzy Adama Białoszyńskiego

13 – Eugeniusz Wachowiak – poeta, autor kilku tomików poezji, w tym poświeconych udziałowi Wielkopolan w powstaniach; na podstawie jego utworów opracowano słuchowisko radiowe, a także scenariusz filmu telewizyjnego o tematyce powstańczej

14 – Redakcja „Głosu Wielkopolskiego” – systematycznie od wielu lat upowszechnia na swoich łamach historię zachowania polskości i walk o niepodległość w Wielkopolsce, w sposób znaczący przyczyniając się do popularyzowania dziejów Powstania Wielkopolskiego


w roku 2000
15 – dr Zdzisław Kościański, historyk, pracownik Kuratorium Oświaty w Poznaniu, popularyzator dziejów Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, autor szeregu publikacji zwartych i publicystycznych o tematyce powstańczej, inicjator i uczestnik sesji popularnonaukowych

16 – dr Marian Król, prezes Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego i Wielkopolskiej Fundacji Żywnościowej, popularyzator tradycji wielkopolskiej, m. in. Inicjator poselskiej uchwały okolicznościowej z okazji 75. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego oraz ustawy przyznające] weteranom Powstania Wielkopolskiego i powstań śląskich uprawnień inwalidów wojennych, inicjator wydania m. in. Kromki obchodów 80. rocznicy Powstania Wielkopolskiego

17- Ryszard Skupin, artysta plastyk, rzeźbiarz i malarz, posiadający znaczący dorobek związany z Powstaniem Wielkopolskim, m. in. autor pomnika nagrobnego na cmentarzu górczyńskim poświęconego Franciszkowi Ratajczakowi i współtowarzyszom, głazu ku pamięci powstania w Szamotułach i wystroju statku m/s „Powstaniec Wielkopolski”

18 – Szkoła Podstawowa nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich w Pakości woj. kujawsko-pomorskie, za aktywną działalność w sferze kultywowania tradycji Powstania Wielkopolskiego, m. in. ukoronowaniem tej działalności jest skupienie mieszkańców Pakości w Kole Towarzystwa Pamięci Powstania wielkopolskiego powstałym na bazie szkoły


w roku 2001
19 – o. dr Eustachy Rakoczy, jasnogórski kapelan Żołnierzy Niepodległości, autor albumu „Jasnogórska Hetmanka”, ukazującego związki kombatantów Powstania Wielkopolskiego z Jasnogórską Hetmanką

20 – prof. dr hab. Benon Miśkiewicz, historyk, autor wielu publikacji, przede wszystkim z zakresu historii wojskowości, współautor syntezy Powstania Wielkopolskiego i autor wielu artykułów na temat wojskowych aspektów dziejów powstania

21 – dr Władysław Purczyński, badacz dziejów regionalnych, zwłaszcza dziejów Powstania Wielkopolskiego, autor kilku książek o powstaniu, inicjator upamiętnienia powstania w Wągrowcu tablicami pamiątkowymi i nazwami ulic

22 – ppłk Wojciech Zawadzki, dyrektor Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy, autor słownika biograficznego bydgoszczan – uczestników powstania, inicjator i organizator wystaw, konferencji oraz konkursów plastycznych poświęconych dziejom powstania

23 – Poznański Chór Nauczycieli im. Ignacego Paderewskiego pod dyrekcją Ryszarda Łuczaka, popularyzator pieśni Powstania Wielkopolskiego, organizator imprez plenerowych – „Przyjazd Ignacego]. Paderewskiego do Poznania”


w roku 2002
24 – Anna i Józef Grajkowie, liderzy Towarzystwa Pamięci gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego w Lusowie k/ Poznania, m. in. organizatorzy Muzeum Powstania i jego dowódców w Lusowie oraz corocznych konferencji popularnonaukowych poświęconych tematyce powstania

25 – Edward Smolibowski, artysta plastyk, rzeźbiarz, autor 40 grafik, rysunków i plakatów dotyczących Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, organizator i współorganizator wystaw poświęconych powstaniu, twórca medali z wizerunkami dowódców powstania

26 – Komenda Chorągwi Wielkopolskiej Związku Harcerstwa Polskiego im. Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu – popularyzator wiedzy i organizator pracy wychowawczej związanej z dziejami Powstania Wielkopolskiego oraz życiem jego uczestników


w roku 2003
27 – Bogusław Wołoszański – autor scenariusza i realizator filmu „Chwała Zwycięzcom” poświeconego Powstaniu Wielkopolskiemu 1918/1919.

28 – prof. dr hab. Zbigniew Dworecki, historyk, autor wielu cennych opracowań o Powstaniu Wielkopolskim, m. in. dotyczących Naczelnej Rady Ludowej oraz Sejmu Dzielnicowego.

29 – Ryszard Danecki, poeta piszący wiersze o powstaniu, m. in. „Wiwat Poznańczycy!”, popularyzator tradycji powstańczej.

30 – Eligiusz Tomkowiak, regionalista, autor licznych opracowań naukowych i popularnonaukowych o Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919, inicjator sesji młodzieżowych w Dopiewie, wystawca zbiorów poświęconych powstaniu w różnych ośrodkach muzealnych i kulturalnych.

31 – Bogdan Czerwiński, wiceprezes WTK, wiceprezes Oddziału Wielkopolskiego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, prezes Koła w Stęszewie, inicjator wystaw i sesji popularnonaukowych poświęconych Powstaniu Wielkopolskiemu w Muzeum Regionalnym w Stęszewie, autor opracowań powstańczych.

32 – „Gazeta Pomorska”, popularyzator tradycji powstańczej na swoich łamach, aktywnie współpracująca z Oddziałem Kujawsko- Pomorskim Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 w Bydgoszczy.


w roku 2004
33 – prof. dr hab. Lech Trzeciakowski, autor wielu publikacji historycznych związanych z dziejami Wielkopolski XIX i XX -wieku oraz konsultant filmów: „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”, „Chwała Zwycięzcom”

34 – dr Marek Rezler, jeden z inicjatorów konferencji kościańsko – koszalińskich poświęconych Powstaniu Wielkopolskiemu, autor wielu publikacji i przyczynków związanych z Powstaniem Wielkopolskim, popularyzator historii Wielkopolski XIX i XX wieku

35 – Marian Kadow, animator działań związanych z tradycją powstańczą na terenie ziemi bydgoskiej i kujawskiej

36 – „Gazeta Wyborcza” – Poznań, popularyzator wiedzy i tradycji powstańczej, inicjator akcji prasowej zorganizowanej z myślą o zachowaniu grobów powstańczych na wielkopolskich cmentarzach.

 w roku 2005
37 – Marek Jeleniewski – doktor nauk humanistycznych, historyk, wykładowca na Uniwersytecie im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, znany w województwie kujawsko-pomorskim publicysta piszący o historii i tradycji związanej z Powstaniem Wielkopolskim 1918/19 i jego uczestnikach.

38 – Bogumił Wojcieszak – wnuk powstańców wielkopolskich, doktor nauk humanistycznych, historyk, drukarz i wydawca. Jest współwłaścicielem oficyny wydawniczej „Opalgraf” w Opalenicy oraz adiunktem i wykładowcą w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Poznaniu

39 – Katedra Nauk Humanistycznych Stosunków Międzynarodowych Politechniki Koszalińskiej – jest znanym w kraju ośrodkiem naukowo-badawczym i popularyzatorskim, podejmującym tematykę związaną z Powstaniem Wielkopolskim 1918/19.

40 – Wielkopolskie Muzeum Wojskowe – Oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu – jest najstarszą placówką muzealną dokumentującą historię Powstania Wielkopolskiego.

41 – Muzeum Powstania Wielkopolskiego – Oddział Wielkopolskiego Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu – jest drugą w Poznaniu placówką muzealną dokumentującą i upowszechniającą historię i tradycje związane z Powstaniem Wielkopolskim 1918/19.

 w roku 2006
42 – Stefan Bratkowski – dziennikarz, pisarz, honorowy prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, współautor i reżyser serialu filmowego „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”, autor książki „Najkrótsza historia Wielkopolski” oraz wielu innych publikacji i audycji TV.

43 – Janusz Karwat – historyk, prof. dr hab. nauk humanistycznych, autor i współautor wielu publikacji o Powstaniu Wielkopolskim m.in „Od idei do czynu. Myśl i organizacje niepodległościowe 1887-1919” oraz „Dowódcy Wielkopolskich Oddziałów Kawalerii i Broni Pancernej.

44 – Ludwik Krumrey – nauczyciel, regionalista, popularyzator i dokumentalista dziejów Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 w powiecie gnieźnieńskim. Autor wielu opracowań i wystaw poświęconych tradycji Powstania Wielkopolskiego.

45 – Zdzisław Walczak – malarz, batalista, podpułkownik Wojska Polskiego, autor portretów dowódców Powstania Wielkopolskiego i cyklu obrazów dotyczących walk niepodległościowych na Pomorzu oraz innych.

46 – Departament Wychowania i Promocji Obronności Ministerstwa Obrony Narodowej – za wspieranie i patronat nad przedsięwzięciami Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego, propagowanie w środowisku wojskowym powstańczej tradycji oraz stwarzanie warunków dla realizacji porozumienia o współpracy TPPW i Ministra Obrony Narodowej. Nagrodę odebrał zastępca dyrektora Departamentu płk. Jerzy Gutowski.

47 – Organizatorzy Harcerskich Zawodów Krótkofalarskich „Hołd Powstańcom Wielkopolskim”, Jan Bonikowski i Jerzy Szkudlarz – za upowszechnianie w eterze wiedzy i tradycji o Powstaniu Wielkopolskim, docieranie do różnych zakątków świata , środowisk polonijnych.

 w roku 2007
48 – Marian Dominiczak – regionalista, propagator wiedzy i tradycji o Powstaniu Wielkopolskim, prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Śremskiej. Inicjator wielu przedsięwzięć dokumentujących tradycje powstańcze w Śremie, między innymi utworzenia parku imienia Powstańców Wielkopolskich, przywrócenia pomnika „Dobosza…”, tablic pamiątkowych itp. Organizator corocznych „ Spotkań Pokoleń” – rodzin uczestników Powstania Wielkopolskiego.

49 – Jan Głodek – regionalista, działacz harcerski, znany propagator dziejów Powstania Wielkopolskiego w województwie Kujawsko-Pomorskim. Dokumentalista, autor albumu oraz wystaw fotograficznych miejsc pamięci Powstania Wielkopolskiego. Inicjator nadania jednostkom harcerskim imion bohaterów Powstania Wielkopolskiego w tym Hufcowi ZHP w Szubinie. Współorganizator Muzeum Regionalnego w Szubinie.

50 – Jan Jajor – nauczyciel, regionalista, działacz społeczny znany z przedsięwzięć na rzecz upamiętniania historii i tradycji powstańczych Jarocina. Autor wielu artykułów i książek o walce mieszkańców Jarocina o niepodległość w 1918/19 roku. Autor biogramów powstańczych. Kolekcjoner dokumentów historycznych i inspirator upamiętniania miejsc powstańczych na ziemi Jarocińskiej.

51 – Muzeum Ziemi Szubińskiej imienia Zenona Erdmanna – za popularyzowanie i dokumentowanie dziejów Powstania Wielkopolskiego na Ziemi Szubińskiej. Muzeum jest posiadaczem wielu cennych dokumentów, oryginalnych eksponatów i pamiątek z lat walki o niepodległość. W Muzeum znajduje się stała ekspozycja „Czynu Powstańczego 1918/19”, posiada również w swojej bibliotece wiele regionalnych opracowań o Powstaniu. Muzeum cieszy się dużą popularnością w województwie Kujawsko-Pomorskim, z jego materiałów korzystają nauczyciele, studenci i pracownicy naukowi. „Dobosza…” odebrała dyrektor Muzeum., z rąk Marszałka Województwa Wielkopolskiego – Marka Woźniaka i Prezesa TPPW (na zdjęciu)

 w roku 2008

52 – Zdzisław Grot – prof. dr hab. nauk humanistycznych, powstaniec wielkopolski, (nagroda przyznana pośmiertnie), wieloletni pracownik naukowy UAM, prekursor badań naukowych dziejów Powstania Wielkopolskiego 1918/19. Autor wielu opracowań dotyczących historii wielkopolski w dobie zaboru pruskiego, udziału poznaniaków w zrywach niepodległościowych, przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego, w tym polskiej i niemieckiej historiografii Powstania. Opracował dalekosiężny program prac badawczych nad Powstaniem, inspirując do tej działalności młodsze pokolenie historyków.

53 – Zenon Brembor – płk rez. Wojska Polskiego, historyk – regionalista, działacz społeczny z Sulechowa, znany popularyzator Powstania Wielkopolskiego w woj. lubuskim. Autor opracowań dotyczących przebiegu Powstania Wielkopolskiego na Ziemii Lubuskiej: Powstańcy na Ziemii Kargowskiej, Walka o utrzymanie polskości na Babimojszczyźnie i innych. Artykuły o Powstaniu Wielkopolskim publikuje w lokalnej prasie i miesięczniku Polsce Wierni. Autor biogramów uczestników Powstania Wielkopolskiego. Organizator konkursów i cyklu wycieczek szkolnych.

54 – Zygmunt Duda – nauczyciel, historyk, regionalista, działacz społeczny z Opalenicy, propagator wiedzy i tradycji Powstania Wielkopolskiego. Dokumentalista i autor wielu publikacji dotyczących dziejów Powstania Wielkopolskiego w Opalenicy, Buku, Nowym Tomyślu, oraz biogramów powstańców wywodzących się z tego terenu. Organizator i współorganizator konferencji popularno – naukowych i prelegent na wielu spotkaniach z młodzieżą szkolną. Współinicjator przedsięwzięć rocznicowych, w tym ufundowania pomnika i tablic upamiętniających udział opaleniczan w Powstaniu Wielkopolskim.

55 – Antoni Fornalczyk – historyk, regionalista, dyrektor Zespołu Szkół – Gimnazjum i Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich w Przemęcie. Popularyzator wiedzy o udziale mieszkańców Przemętu w Powstaniu Wielkopolskim. Autor monografii Mieszkańcy Ziemii Przemęckiej w walce o polskość i filmu Ziemia Przemęcka naszą małą Ojczyzną. Organizator rajdów szlakiem Powstania Wielkopolskiego na Ziemi Przemęckiej. Organizator wielu przedsięwzięć edukacyjnych o Powstaniu Wielkopolskim dla młodzieży szkolnej.

56 – Jarosław Łuczak – historyk, kustosz w Wielkopolskim Muzeum Wojskowym, Oddziale Muzeum Narodowego w Poznaniu. Autor wielu publikacji o Powstaniu Wielkopolskim. Współorganizator i uczestnik konferencji naukowych, na których prezentował m.in. takie tematy jak: Chorągwie formacji ochotniczych Powstania Wielkopolskiego, Symbolika Powstania Wielkopolskiego, Umundurowanie i odznaki powstańcze, Znaki Powstania Wielkopolskiego 1918/19. Autor biogramów powstańczych. Posiada duży dorobek w organizowaniu wystaw poświęconych Powstaniu Wielkopolskiemu (ponad 70 wystaw i pokazów muzealnych).

57 – Lidia Nowak – nauczycielka, dyrektor Zespołu Szkół im. Powstańców Wielkopolskich w Rynarzewie. Inicjator i autor programu ścieżki międzyprzedmiotowej w ramach wychowania obywatelskiego: Nasz wzorzec osobowy to powstańcy wielkopolscy. Organizatorka corocznych, gminnych konkursów recytatorskich pt. Tobie Polsko ta kropla krwi wrzącej. Gospodarz IV Wojewódzkiego Zjazdu Szkół i Klubów noszących imię Powstańców Wielkopolskich. Z jej inicjatywy wydano reprint książki Miasteczko nad frontem. Wspomnienia z roku 1919.

58 – Zbiegniew Pilarczyk – prof. dr hab. UAM, prorektor, historyk. Dokumentalista i autor licznych opracowań związanych z udziałem skautingu w Powstaniu Wielkoipolskim. Z jego inicjatywy dokonano rekonstrukcji płata sztandaru poznańskich skautów, uczestników powstania. Jest autorem publikacji dotyczących aspektów wojskowych I wojny światowej i Powstania Wielkopolskiego. Organizator i współorganizator konferencji naukowych, między innymi Ogólnopolskiego Seminarium Historyków Powstania Wielkopolskiego.

59 – Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. Towarzystwo znane i cieszące się duzą popularnością jako popularyzator idei Hipolita Cegielskiego – pracy organicznej. W swojej działalności nawiązuje także do wartości zrodzonych w czasie Powstania Wielkopolskiego 1918/19 jako końcowego efektu pracy organicznej w najdłuższej wojnie nowoczesnej Europy. Promując firmy statuetką Hipolita Cegielskiego i certyfikatem Najlepsze w Polsce upowszechnia pożądane społecznie wartości. Temu samemu celowi służy nadawanie Honorowego Hilpolita – godności lidera pracy organicznej.

 w roku 2009

60 – Andrzej Jeziorkowski – profesor sztuk plastycznych, kierownik Zakładu Rysunku, Malarstwa i Rzeźby Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Politechniki Poznańskiej. Jest znanym artystą dokumentującym w różnych formach plastycznych dzieje Poznania, w tym historię Powstania Wielkopolskiego. Jest autorem między innymi rysunków w publikacji M. Rezlera O Powstaniu Wielkopolskim 1918/19przedstawiających ze znawstwem tego okresu: umundurowanie, barwy i odznaki oraz oręż powstańców wielkopolskich i żółnierzy Armii Wielkopolskiej. W swoim dorobku ma wiele znaczków pocztowych i pocztówek obrazujących dawny Poznań, oraz plansz dotyczących 750-lecia lokacji Poznania.

61 – Jarosław Tomasz Łożyński – regionalista i badacz dziejów Powstania Wielkopolskiego na terenie powiatu międzychodzkiego. Z jego inicjatywy powstało wiele opracowań, publikajci i dokonań popularyzujących zmagania powstańców na odcinku I Batalionu Zachodniego. Opracował m.in. szczegółowe kalendarium wydarzeń dotyczących wybuchu i przebiegu Powstania Wielkopolskiego oraz listę uczestników na terenie powiatu międzychodzkiego. Jest autorem Sierakowskiego Zeszytu Historycznego w całości poświęconego tematyce Powstania Wielkopolskiego, a także licznych publikacji w prasie lokalnej. Wygłosił cykl wykładów na temat Powstania Wielkopolskiego dla mieszkańców miasta i uczniów szkół.

62 – Michał Pietrowski – dr nauk humanistycznych, historyk, regionalista, dokumentujący historię Koźmina Wlkp. i okolic. W swoim dorobku ma wiele publikacji historycznych, w tym artykułów o dziejach Powstania Wielkopolskiego. Jest także autorem biogramów koźmińskich powstańców wielkopolskich. Inicjuje i organizuje sesje popularno – naukowe i uroczystości poświęcone Powstaniu Wielkopolskiemu. Podejmuje i realizuje wiele działań upamiętniających wydarzenia i miejsca związane z historią walk niepodlegościowych.

63 – Stowarzyszenie Grupa Rekonstrukcji Historycznej „III Bastion Grolman”. Od kilku lat organizuje inscenizacje historyczne przedstawiające wydarzenia z Powstania Wielkopolskiego. Duże wrażenie robią inscenizacje przedstawiane na Placu Wolności w Poznaniu w czasie kolejnych rocznic Powstania Wielkopolskiego, a także rekonstrukcje obozu powstańczego wyposażonego w dawne uzbrojenie i urządzenia (np. kuchnia polowa z okresu Powstania). Członkowie Stowarzyszenia uczestniczą w szkolnych lekcjach historii opowiadając o Powstaniu Wielkopolskim i jednocześnie prezentując mundury, uzbrojenie i odznaki powstańcze.

64 – Pomorskie Muzeum Wojskowe w Bydgoszczy. Gromadzi i eksponuje pamiątki związane z wojskowymi dziejami Pomorza i Kujaw, począwszy od Powstania Wielkopolskiego. Jako jedno z głównych zadań traktuje upowszechnianie wiedzy o Powstaniu Wielkopolskim. W muzeum znajduje się około 1000 jednostek archiwalnych dotyczących Powstania Wielkopolskiego, zebranych w 50-ciu spóściznach po powstańcach wielkopolskich. Podczas wystaw czasowych i prezentacji okolicznościowych prezentowane i upowszechniane są czyny powstańcze, szczególnie na froncie północnym. W ramach działalności naukowej Muzeum opracowało m.in. słownik biograficzny bydgoszczan – powstańców wielkopolskich.

 w roku 2010

65 – Marian Jakubowicz – regionalista, działacz Związku Kombatantów RP i BWP, główny inicjator utworzenia Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego, współorganizator tworzenia struktur Towarzystwa, dokumentalista i autor opracowań dotyczących obchodów rocznicowych Powstania Wielkopolskiego oraz innych przedsięwzięć na rzecz upamiętnienia czynu niepodległościowego Wielkopolan.

66 – Włodzimierz Kwaśniewicz – dr nauk humanistycznych, historyk, dyrektor Muzeum Wojskowego w Drzonowie k/Zielonej Góry, popularyzator dziejów Powstania Wielkopolskiego. Jest inicjatorem i organizatorem stałej ekspozycji w Muzeum Poświęconej Powstaniu Wielkopolskiemu, oraz wystaw okolicznościowych. Jest też autorem wielu publikacji dotyczących powstańców wielkopolskich na Ziemi Lubuskiej, artykułów związanych i historią i tradycją Powstania, m.in. książki „Szable sławnych Polaków – o broni białej używanej w okresie Powstania Wielkopolskiego”. W tym opracowaniu wiele miejsca poświęcił szablom gen. Józefa Dowbor – Muśnickiego. Ponadto jest znanym prelegentem, uczestnikiem i współorganizatorem sesji popularno-naukowych, dotyczących lat walki o niepodległość.

67 – Edmund Mikołajczak – historyk, regionalista i publicystka, członek kolegium redakcyjnego „Ziemia Kujawska”. Jest autorem i współautorem publikacji związanych z historią regionu inowrocławskiego, w których przybliża tradycję Powstania Wielkopolskiego. Jest również redaktorem „Inowrocławskiego Słownika Biograficznego”. Był inicjatorem i organizatorem wielu przedsięwzięć popularyzujących historię i tradycję Powstania Wielkopolskiego: sesji popularno-naukowych, rajdów i konkursów dla młodzieży szkolnej. Z okazji 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego opracował scenariusz widowiska historycznego związanego z wyzwoleniem Inowrocławia przez powstańców. Był rownież reżyserem i komentatorem także innych imprez historycznych adresowanych do dzieci i młodzieży, oraz dorosłego społeczeństwa, np. Zaduszki Kujawskie.

68 – Bernard Piotrowski – profesor zw. dr hab., historyk, kierownik Zakładu Historii, Kultury i Literatur Skandynawskich UAM.Jest autorem licznych opracowań, w których popularyzuje wiedzę o Powstaniu Wielkopolskim, różne aspekty jego znaczenia dla Polski. Szczególnie cenne są jego opracowania dotyczące stanu badań strony niemieckiej. Wśród opracowań można znaleźć następującą tematykę: postępowo-rewolucyjne i narodowo-wyzwoleńcze tradycje Wielkopolski, Polska myśl zachodnia w szeregach wielkopolskich powstańców ostatnich lat II Rzeczypospolitej, u źródeł polskiej myśli zachodniej w historiografii, stereotypy i legendy o Powstaniu Wielkopolskim u niemieckiej historiografii i publicystyce.
Profesor Bernad Piotrowski jest uczniem prof. Zdzisława Grota – prekursora badań nad dziejami Powstania Wielkopolskiego, stąd też w jego publikacjach można znaleźć wspomnienia i reflekcje o Zdzisławie Grocie – jego życiu w służbie nauki i narodu.

69 – Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze Oddział im. Cyryla Ratajskiego w Luboniu. W swej działalności turystyczno-krajoznawczej od wielu lat w sposób szczególny propaguje wiedzę i tradycję związaną z Powstaniem Wielkopolskim. Organizuje rajdy i inne imprezy związane z miejscami i wydarzeniami Powstania Wielkopolskiego.

w roku 2011

2011 (1)

70 – Szymon Dąbrowski – historyk, popularyzator wiedzy i pamięci o Powstaniu Wielkopolskiego 1918 – 1919, zwłaszcza w środowisku młodzieży szkolnej; autor wielu publikacji historycznych, w tym książki biograficznej o Wincentym Wierzejewskim; twórca i organizator gier miejskich, których bohaterami są Powstańcy Wielkopolscy.

71 – Marceli Kosman – prof. zw. dr hab. na wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM, historyk, politolog, pedagog, pisarz, autor 1500 znaczących publikacji, w tym 50 książek o różnorodnej tematyce, dotyczącej historii Polski i literatury polskiej; w swojej pracy naukowo – badawczej poświęcił dużo miejsca dziejom i znaczeniu Powstania Wielkopolskiego.

72 – Eugeniusz Śliwiński – dr nauk humanistycznych, historyk, starszy kustosz Muzeum Okręgowego i wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Lesznie; redaktor Leszczyńskich Zeszytów Muzealnych; autor wielu publikacji dotyczących Powstania Wielkopolskiego, znany i ceniony prelegent na Ziemi Leszczyńskiej i w Wielkopolsce.

73 – Telewizja Polska S.A. Oddział w Bydgoszczy – za wieloletnie, systematyczne upowszechnianie tematyki Powstania Wielkopolskiego, jego przebiegu i znaczenia dla Ziemi Kujawsko – Pomorskiej; prezentowanie losów bohaterów powstania i miejsc walk powstańczych oraz pielęgnowanie pamięci o mogiłach uczestników powstania, relacjonowanie przebiegu uroczystości rocznicowych z województwa i całej Polski.

74 – Telewizja Polska S.A. Oddział w Poznaniu – za audycje, filmy dokumentalne i programy cykliczne o Powstaniu Wielkopolskim, m.in. serial Rodziny Powstańców Wielkopolskich, reportaże o charakterze naukowym Kalendarium powstańcze; audycje na temat obchodów rocznicowych w miastach i gminach Wielkopolski, konkursów i miejskich gier powstańczych dla młodzieży szkolnej.

w roku 2012

2012

75 – Kamila Czechowska – historyk, dyrektor Muzeum Regionalnego w Szubinie, autorka wielu publikacji i opracowań historycznych; popularyzatorka dziejów Powstania Wielkopolskiego na ziemiach nadnoteckich, na Pałukach i Krajnie; organizatorka konkursów i turniejów wiedzy o Powstaniu Wielkopolskim; pomysłodawczyni i koordynatorka strony internetowej poświęconej Powstaniu Wielkopolskiemu w regionie.

76 – Waldemar Janiszewski – regionalista z Margonina, autor książek i opracowań o Powstaniu Wielkopolskim, stały współpracownik Tygodnika Nowego; popularyzator dziejów i tradycji Powstania Wielkopolskiego na Ziemi Chodzieskiej; inicjator wielu przedsięwzięć na rzecz upamiętniania Powstania m.in. rewitalizacji kwatery powstańczej na cmentarzu w Margoninie orz Pomnika Powstańców Wielkopolskich w Radwankach.

77 – Stowarzyszenie Miłośników Historii Wojskowości przy Lubuskim Muzeum Wojskowym w Zielonej Górze – upamiętniające i propagujące polskie tradycje wojskowe, wiedzę i tradycje związane z Powstaniem Wielkopolskim 1918 – 1919 oraz jego związki z Ziemią Lubuską; organizator okolicznościowych wystaw, spotkań rodzin uczestników Powstania Wielkopolskiego; członkowie Stowarzyszenia uczestniczyli w mundurach powstańczych i żołnierzy Armii Wielkopolskiej w uroczystościach rocznicowych w województwie lubuskim, wielkopolskim oraz w Warszawie.

w roku 2013

2013

78 – Roman Chwaliszewski – historyk, regionalista, popularyzator dziejów powstania w północnej Wielkopolsce, były nauczyciel i pracownik Muzeum Okręgowego w Pile, kierownik pilskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu, autor i współautor wielu publikacji dot. dziejów Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 oraz scenariusza i informatora wystawy czasowej w Muzeum Okręgowym w Pile: „Powstanie Wielkopolskie na ziemiach województwa pilskiego”.

79 – Ludwik Józef Gomolec – historyk (nagroda przyznana pośmiertnie), regionalista, filozof, działacz społeczny, nauczyciel i regionalista, zaangażowany poszukiwacz i zbieracz materiałów, dokumentów związanych z dziejami Wielkopolski. Popularyzator regionalnej historii; autor wielu opracowań i publikacji o charakterze popularno-naukowym oraz inicjator ich upowszechniania w szkołach; w swoim dorobku posiada opracowanie szeregu katalogów, przewodników i artykuły okazjonalne.

80 – Stanisław Sierpowski – prof. zw. dr hab. UAM, historyk, prorektor, kierownik Zakładu Archiwistyki w Instytucie Historii, dyrektor Biblioteki Kórnickiej PAN; członek licznych stowarzyszeń i rad naukowych; jego dorobek naukowy obejmuje publikacje dotyczące historii XX wieku w tym historii Wielkopolski; autor i redaktor monografii regionalnych m.in.: Gostynia, Kobylina, Leszna, Rawicza, Wrześni i Wyrzyska, w których pisze o udziale mieszkańców danych miejscowości w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919 roku.

81 –  Archiwum Państwowe w Poznaniu  – instytucja ciesząca się dużym uznaniem społecznym, z której zbiorów korzystają historycy, regionaliści i rodziny uczestników Powstania Wielkopolskiego; przygotowało i zrealizowało projekt zdigitalizowania i zamieszczenia w Internecie materiałów archiwalnych, bibliotecznych i muzealnych związanych z Powstaniem Wielkopolskim1919-1919.

82 – Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu – uczelnia, której powstanie i tradycje są związane ze zwycięskim czynem niepodległościowym Wielkopolan 1918-1919 roku, przez wszystkie lata pielęgnująca swoją tradycję; główny ośrodek naukowy podejmujący prace badawcze oraz popularyzatorskie dotyczące wiedzy i tradycji związanej z Powstaniem Wielkopolskim; do pierwszych badaczy Powstania Wielkopolskiego i autorów wielu publikacji należeli m.in.: prof. prof. Zdzisław Grot, Antoni Czubiński, Stanisław Kubiak, Benon Miśkiewicz.

w roku 2014

2014

83 – Jan Mielżyński – historyk z Sulechowa, dr nauk humanistycznych, badacz i popularyzator dziejów Powstania Wielkopolskiego na terenie województwa lubuskiego; autor wielu opracowań o Powstaniu Wielkopolskim i losach jego uczestników, a także losach rodzin powstańczych po 1945 roku w Zielonogórskiem; m.in. autor monografii pt: Pamięć i tradycja Powstania Wielkopolskiego 1918-1919.

84 – Jarosław Wawrzyniak – regionalista z Leszna, prawnik z wykształcenia, z zamiłowania historyk, swoje zainteresowania  skupił na dziejach regionu i udziale Wielkopolan zwłaszcza Leszna i okolic w powstaniu, autor wielu książek o Powstaniu Wielkopolskim; ceniony prelegent na sesjach i spotkaniach historycznych m.in. w Muzeum Powstania Wielkopolskiego, w poznańskim Odwachu

85 – Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu – realizujący wieloletni program edukacyjny „Pamiętamy! Powstanie Wielkopolskie 1918/1919” obejmujący na etapie szkolnym i wojewódzkim uczniów wszystkich typów szkół, podczas którego realizowanych jest wiele form, między innymi konferencje popularno – naukowe, publicystyka i konkursy; organizator corocznego Konkursu Wiedzy o Powstaniu Wielkopolskim.

86 – Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Spożywczego w Szreniawie – mogące się poszczycić wieloma inicjatywami m.in. w dziedzinie edukacyjnej i wydawniczej, prezentujące w swojej działalności w różnorodnych formach tradycje wsi, życie społeczno – obyczajowe jej mieszkańców oraz ich postawy patriotyczne i udział w walkach narodowo – niepodległościowych; a także historię pracy organicznej Wielkopolan oraz udział mieszkańców wsi w Powstaniu Wielkopolskim; organizator konferencji i wystaw objazdowych dla szkół.

w roku 2015

2015

87 – Stefan Barłóg – pedagog i działacz harcerski, współzałożyciel TPPW, prezes honorowy Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego i wieloletni prezes Zarządu Głównego, autor i współautor artykułów o tematyce związanej z Powstaniem Wielkopolskim, inicjator wystaw i sesji popularno – naukowych, ogólnopolskich zlotów szkół i drużyn harcerskich posiadających za patrona bohaterów Powstania Wielkopolskiego, stanowiących platformę wymiany doświadczeń w pracy wychowawczej związanej z patronem oraz służących upowszechnianiu wiedzy i tradycji Powstania Wielkopolskiego.

88 – Michał Polak – prof. dr hab. z Wydziału Humanistycznego Politechniki Koszalińskiej, historyk, badacz międzynarodowych, gospodarczych i biograficznych aspektów Powstania Wielkopolskiego; prowadzi kwerendy archiwalno-biblioteczne i badania w krajowych archiwach, ale również w polskich ośrodkach naukowych w Wielkiej Brytanii , m.in. dotyczące losów blisko stu powstańców wielkopolskich na uchodźstwie; wiele jego publikacji poświęconych jest Powstaniu Wielkopolskiemu, wojsku wielkopolskiemu oraz losom powstańców

89 – Andrzej Wieczorek – historyk i regionalista, badacz udziału mieszkańców Gołańczy i okolic w Powstaniu Wielkopolskim, ceniony prelegent na temat przebiegu powstania w regionie, szczególnie na spotkaniach organizowanych przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Gołanieckiej i Regionalną Izbę Tradycji; przygotował i wydał m. in. publikację Gołaniecka Kompania Powstańcza 29.12.1918 – 16.02.1919, stanowiącą kompendium wiedzy o wysiłku powstańczym mieszkańców Gołańczy i okolicy oraz zawierającą szeroki wybór materiałów źródłowych i bogaty materiał ikonograficzny.

w roku 2016
2016

90 – Stanisław Jędraś – doktor nauk geograficznych, emerytowany nauczyciel, regionalista i społecznik zasłużony dla kultywowania pamięci o Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919 w południowej Wielkopolsce, uznany prelegent, autor i współautor kilkuset publikacji dotyczących regionu leszczyńskiego, w tym wielu publikacji dotyczących Powstania Wielkopolskiego 1918-1919.

91 – Wojciech Kicman – regionalista z Piły, który zainteresowania badawcze skupił na  dokumentowaniu  udziału mieszkańców Piły i powiatu pilskiego w Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919, jak również wydarzeń z tym związanych m.in. przebiegu Powstania Wielkopolskiego na froncie północnym; autor biogramów do wydawnictwa Zarządu Głównego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego Powstańcy Wielkopolscy. Biogramy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 oraz do wydawnictw regionalnych.

92 – Zbigniew Zwierzykowski – historyk, regionalista, publicysta i kolekcjoner, posiadający bogate zbiory pamiątek, związanych szczególnie z regionem pałuckim, z zakresu numizmatyki, medalierstwa, filokartystyki, falerystyki i bibliofilstwa. Powstanie Wielkopolskie jest głównym tematem jego zainteresowań historycznych, kolekcjonerskich i publicystycznych.

93 – Muzeum Okręgowe w Lesznie – instytucja szczególnie zasłużona w kultywowaniu pamięci o Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919, prowadząca od wielu lat działalność,której celem jest przybliżanie mieszkańcom regionu dziejów zrywu niepodległościowego w południowo-zachodniej Wielkopolsce; wiedzę o Powstaniu  popularyzuje i utrwala m.in. poprzez  gromadzenie różnych pamiątek oraz działalność wystawienniczą i edukacyjną.

Wśród dotychczasowych laureatów „Dobosza Powstania Wielkopolskiego” znaleźli się: historycy, pracownicy nauki, regionaliści, poeci, artyści plastycy, dziennikarze i redakcje, szkoła, chór i organizacje harcerskie oraz gospodarcza. Statuetki są wręczane co roku z okazji rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego, podczas uroczystości z udziałem Wojewody, Marszałka Województwa Wielkopolskiego i Prezydenta Miasta Poznania. W ten sposób Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 docenia i wyróżnia przedstawicieli różnych środowisk za popularyzowanie i upamiętnianie Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 w świadomości społecznej.