Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919

Wydawnictwa o Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919

Od 1995 roku ukazuje się informacyjny rocznik oświatowo - historyczny „Wielkopolski Powstaniec" wydawany jest przez Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. W skład Kolegium Redakcyjnego wchodzą: Stefan Barłóg (przewodniczący), Tadeusz Musiał (z-ca przewodniczącego), Jan Janiszewski (sekretarz), Ryszard Danecki, Zygmunt Duda, Mariola Głuszczak, Janusz Sałata, Grzegorz Wojciechowski, Stefan Wojtkiewicz [od 2006 r.].

    Do 2004 roku wydanych zostało dziesięć zeszytów pisma, w których umieszczono ponad dwieście artykułów o bogatej i różnorodnej treści. Na podstawie rodzaju i treści zamieszczonych artykułów trzeba stwierdzić, że „Wielkopolski Powstaniec" spełnia postawione przed nim zadanie. Staje się pomocny w przypominaniu i przybliżaniu dziejów powstania, zwłaszcza w przypadku mniej znanych faktów, sylwetek powstańców, a także wszystkiego, co w literaturze, sztuce i działaniach społecznych zostało poświecone Powstaniu Wielkopolskiemu. Na jego łamach zostały upowszechnione inicjatywy i przedsięwzięcia podejmowane przez władze samorządowe i państwowe. Propagowane są także wzorce pracy wychowawczej szkół i jednostek harcerskich noszących imię Powstańców Wielkopolskich. Na łamach rocznika przedstawiano artykuły biograficzne
O ostatnich żyjących uczestnikach zrywu niepodległościowego: Stanisławie Zenktelerze, Michale Lorkiewiczu, Tadeuszu Wesołowskim, Irenie Buszkiewicz, Stanisławie Niegolewskim, Sylwestrze Grochowinie, Józefie Grubczyńskim, Władysławie Maroszu, Janie Rzepie. O uczestnikach powstania wypowiadały się także rodziny powstańcze. Przedstawiano również sylwetki badaczy powstania, którzy odeszli: Ludwika Gomolca, Zygmunta Wygockiego, Antoniego Czubińskiego. Rocznik jest także płaszczyzną współpracy i wymiany myśli dla wszystkich, którym bliskie są tradycje powstańcze i idea Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919.

    Artykuły zdobyły uznanie regionalistów i pracowników placówek oświatowych, są wykorzystywane w pracy dydaktyczno-wychowawczej. Dużą wartością wyróżniają się artykuły biograficzne, m. in. przedstawiające sylwetki: Stanisława Taczaka, Józefa Dowbor-Muśnickiego, Wandy Niegolewskiej, Izabeli Drwęskiej, Marii z Mielżyńskich Kurnatowskiej, Marii Kulińskiej, Józefa Skrzydlewskiego, Kazimierza Gre-gera, Ignacego Nowaka, Tadeusza i Mieczysława Obrebowiczów, Kazimierza Zenk-telera, Teodora i Szczepana Bremborów.

    Zagadnienia związane z literaturą piękną, prasą, filmem, fotografią powstańczą były przedstawiane w licznych artykułach, m. in. przez niestrudzonych propagatorów tradycji powstańczej: Mariana Olszewskiego oraz Gerarda Górnickiego. Natomiast wielkopolskie tradycje powstańcze w związkach kombatanckich znalazły odbicie w publikacjach Grzegorza Wojciechowskiego. Dokonując bilansu „Wielkopolskiego Powstańca", należy wziąć pod uwagę trudność społecznikowskiej pracy, jakiej podjęła się redakcja, rozpoczynając wydawanie rocznika9. Komitet redakcyjny, w miarę wydawania kolejnych numerów rocznika, stara się podnosić wartość merytoryczną publikowanych prac i materiałów.

    Powstanie Wielkopolskie 1918/1919 ma bogatą literaturę. Powiększyła się ona o wiele bardzo wartościowych pozycji, pomimo osłabienia - po roku 1999 - zainteresowania historyków i regionalistów tym czynem zbrojnym. Znaczne ożywienie przyniósł rok 2002, kiedy to ukazały się cenne pozycje autorstwa członków Towarzystwa i jego sympatyków. Warto zwrócić uwagę m. in. na przywołane niżej prace...

  • Jana Majewskiego, Zaopatrzenie medyczno-sanitarne w Powstaniu Wielkopolskim i udział w nim farmaceutów. Poznań 1998, s. 187. Opracowanie to jest pierwszym ujęciem naukowym udziału farmaceutów w czynie zbrojnym Wielkopolan. Ponadto zawiera liczne biogramy.

  • Bogusława Polaka, Generał Stanisław Taczak 1874-1960. Koszalin 1998, s. 297. Było to wydanie II poszerzone biografii gen. Taczaka, uzupełnione o szereg ciekawych materiałów archiwalnych.

  • Zbigniewa Pilarczyka, Powstanie Wielkopolskie 19l8/1919 na ziemi rawickiej. Rawicz 1999, ss. 30. Autor przedstawił działania powstańcze na ziemi rawickiej, ukazane na tle istniejącej sytuacji politycznej.

  • Jarosława Łuczaka, Chorągwie weteranów Powstania Wielkopolskiego 19l8/19l9 w zbiorach Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego. Muzeum Narodowe w Poznaniu. Poznań 1999, s. 356. Autor przedstawił największą kolekcję chorągwi używanych przez byłych powstańców wielkopolskich, skupionych w swych organizacjach na terenie Wielkopolski, Pomorza i Śląska. Jednocześnie zgromadził materiały dotyczące losów zbiorów.

  • Grzegorza Łukomskiego i Bogumiła Wojcieszaka, Powstańcze tradycje Opalenicy. Opalenica 2000. ss. 278 Praca ta powstała na kanwie udziału mieszkańców Opalenicy i jej najbliższych okolic w zbrojnych zrywach niepodległościowych lat 1794 -1918/19.

  • Pod redakcją Marka Rezlera: Powstańcy wielkopolscy z ziemi ostrzeszowskiej. Słownik biograficzny T. I, Poznań 2001, s. 151. Pozycja ta została zadedykowana cieniom pułkownika Stanisława Thiela i jego podkomendnych, którzy w latach 1918-1919 przynieśli niepodległość ziemi ostrzeszowskiej.

  • Słownik Biograficzny Powstańców Wielkopolskich 1918-191910 pod redakcją Antoniego Czubińskiego i Bogusława Polaka. Jest to wynik wieloletniej pracy pięćdziesięciu autorów, znawców biografistyki powstańczej11. Ukazał się w 2002 roku.

  • Janusza Karwata, Od idei do czynu - myśl i organizacje niepodległościowe v Poznańskiem W latach 1887-1919 12. Wraz z wyżej prezentowanym „Słownikiem Biograficznym Powstańców Wielkopolskich 1918-1919", publikacja uznana za najlepszą książkę roku 2002 o Poznaniu i Wielkopolsce. Obie nagrodzone pozycje zostały wydane przez Wydawnictwo Poznańskie.

  • Antoniego Czubińskiego, Powstanie Wielkopolskie. 1918 - 1919- Geneza - charakter - znaczenie. Poznań 2002, s. 360. W cyklu „Powstania polskie" wydawnictwo Kurpisz S.A. opublikowało trzy luksusowo wydane reprinty książek, dotyczących insurekcji kościuszkowskiej, powstania listopadowego i styczniowego oraz współczesną monografie Powstania Wielkopolskiego pióra profesora A. Czubińskiego. Powstańcza pozycja Antoniego Czubińskiego - jednego z najwytrawniejszych badaczy historii Polski - ukazuje zagadnienia rzeczowo i z pełnym szacunkiem dla uczestników wielkopolskiego czynu zbrojnego.

Gerard Górnicki rozdaje autografy czytelnikom    W ostatnim okresie nastąpiło znaczne ożywienie zainteresowania badaczy powstaniem. Na szczególną uwagę zasługuje wartościowa pozycja książkowa wydana przez Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919: Powstanie Wielkopolskie 1918-1919- Katalog źródeł i materiałów, pod redakcją Stanisława Sierpowskiego Poznań 2003, będąca swoistym przewodnikiem - w postaci ogólnopolskiego katalogu źródeł i materiałów - po pozostałościach materialnych po powstaniu. Z inicjatywy Zarządu Głównego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 przystąpiono do gromadzenia dokumentacji do opracowania, które jest kontynuacją, ale zarazem istotnym rozszerzeniem pracy zredagowanej w 1978 r. przez Tadeusza Jeziorowskiego. Oceniając w całości katalog, należy stwierdzić, że jest to wydawnictwo, które zdecydowanie wyróżnia się na tle innych tego rodzaju publikacji. Andrzej Suchcitz z Instytutu Polskiego i Muzeum Gen. Sikorskiego w Londynie uznał ten katalog za podstawowe dzieło, które powinno się znaleźć na pierwszym miejscu na półce każdego historyka Powstania Wielkopolskiego oraz osób zainteresowanych dziejami regionu.

    Kolejna publikacja oddana do rąk czytelników dzięki inicjatywie Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 to: Zdzisława Kościańskiego, Zenona Cz. Wartela, Zachowane mogiły powstańców wielkopolskich poległych i zmarłych w czasie walk powstańczych 1918/1919 Poznań 2003. Praca ta stanowi istotny postęp w porównaniu z o rok wcześniej wydaną książką: „Mogiły powstańców wielkopolskich poległych i zmarłych w czasie walk powstańczych 1918/1919", gdzie wskazano lokalizacje 468 grobów powstańców. Podjęte w 2003 roku na 261 cmentarzach, prace badawcze, potwierdziły istnienie 1117 mogił powstańczych, w tym 1028 grobów imiennych i pozwoliły określić ich lokalizacje. Zajęto się także lokalizacją mogił nie umiejscowionych w terenie przed wojną, blisko 30 mogił powstańców określanych jako „NN" uzyskało wskazania imienne. Stwierdzono znikanie mogił powstańczych, również w ostatnim okresie! Uzyskane informacje pochodziły od władz samorządowych, parafii, szkół, organizacji kombatanckich, ośrodków kultury i innych podmiotów, w tym kół Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919.

    Mogiły powstańców wielkopolskich poległych i zmarłych v czasie walk powstańczych 1918/1919 pod redakcją naukową Zdzisława Kościańskiego i Zenona Cz. Wartela. Poznań 2002, [Zarząd Główny TPPW], s. 9813 - to, jak napisał w przedmowie prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Stefan Barłóg, książka która miała na celu wykazanie aktualnego stanu mogił powstańczych z lat 1918-1919 oraz zainspirowanie opieki nad tymi mogiłami, godnej uczestników zwycięskiego czynu niepodległościowego". Miała także wpłynąć na przygotowanie pełniejszego opracowania problematyki powstańczych mogił. Udało się to w dużym stopniu spełnić w roku 2003.

    Próbę opracowania i zinwentaryzowania wszystkich istniejących grobów poległych i zmarłych z ran uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 podjęto już w okresie II Rzeczypospolitej. Znaczącą rolę w badaniach nad czynem zbrojnym przeciwko pruskiemu zaborcy, odgrywał Referat Historyczny przy Dowództwie Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu. Lista strat Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 opracowana przez kierownika referatu, Tadeusza Jabłońskiego, zawierała 1741 nazwisk, z czego przy blisko 1200 osobach podano wówczas miejsce pochówku. Czas II wojny światowej, zmiany ekshumacyjne czy też likwidacje cmentarzy i miejsc pochówku, spowodowały, że nasza wiedza w tym zakresie jest jeszcze mniejsza niż w 1936 roku. Wiedze dotyczącą mogił poległych powstańców wydatnie poszerzają odpowiedzi, które nadeszły po wezwaniu „Gazety Wyborczej", Marszałka Wielkopolskigo Stefana Mikołajczaka i bpa Zdzisława Fortuniaka ze stycznia 2002 roku, skierowanym do parafii oraz miast i gmin naszego regionu. W nadesłanych listach przedstawione zostały informacje o wielu istniejących dzisiaj grobach powstańców. Ich treść analizował zespół pracowników Archiwum Państwowego w Poznaniu, pod kierunkiem Henryka Krystka. Potwierdzono istnienie wielu mogił powstańczych, które ujęte zostały w opracowanej przed wojną dokumentacji grobownictwa wojskowego. Znacznie poszerzono listę poległych powstańców wielkopolskich, znaną z publikacji z 1936 roku. Nadeszło wówczas ponad sto odpowiedzi, w tym 27 z parafii diecezji poznańskiej, 79 od burmistrzów i wójtów województwa wielkopolskiego oraz z kół TPPW 1918/1919.

    Wielkopolskie oddziały broni pancernej 1919-1999 , pod red. Franciszka Idkowiaka i Janusza Karwata. Poznań 2004, to praca wydana przez Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego oraz Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. Wydanie dofinansowane zostało również przez Komitet Badań Naukowych i Ministerstwo Obrony Narodowej. W opracowaniu przedstawiono, m. in. powstańczy rodowód formacji samochodowych oraz pociągów pancernych. Warto dodać, że temat ten był przedmiotem spotkania w Odwachu, które zostało zainspirowane przez Komisje Historyczną Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919.

Trudno przedstawić wszystkie prace wydawnicze kół Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. Nie sposób jednak nie wymienić...

  • Słownika biograficznego powstańców wielkopolskich 1918-1919 ze Żnina i okolic, pod red. Joanny Mazurek, Jacka Pietraszko, Mirosława Pilarskiego, Danuty Twerd, Tomasza Urbaniaka. Żnin 2004. Wydawcą słownika jest Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 - Koło w Żninie oraz Szkoła Podstawowa nr l im. Powstańców Wielkopolskich w Żninie. Prace dofinansowano ze środków programu „Działaj Lokalnie III" Polsko - Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanego przez Akademie Filantropii w Polsce. Dzięki temu, światło dzienne ujrzał zbiór 110 not biograficznych uczestników walk powstańczych w latach 1918-1919. Książka jest odpowiedzią na apel, z którym zwrócili się do społeczeństwa, członkowie żnińskiego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego oraz grupa nauczycieli z Zespołu Publicznych Szkół nr l w Żninie im. Powstańców Wielkopolskich. Informacje o bohaterskich uczestnikach walk, uzyskane przez redakcje, nadeszły z terenu niemal całej Polski.

  • Ks. Mieczysława Buławskiego, Miasteczko nad frontem.. Wspomnienia z roku 1919. Poznań 1929 to reprint książki - w nakładzie 350 egzemplarzy - wydany przez Koło Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 w Rynarzewie, przy wsparciu Urzędu Miejskiego w Szubinie.

    Pisząc o publikacjach o tematyce powstańczej należy wspomnieć o ostatnich wydawnictwach, które przygotowali wyróżnieni przez naszą organizacje naukowcy i regionaliści, członkowie i sympatycy Towarzystwa, są to m. in. ...

  • Wielkopolanie w walce o granią wschodnią Rzeczypospolitej 1918-1920, pod redakcją Bogusława Polaka i Eugeniusza Sliwińskiego. Kościan 2003. Zbiór kilkunastu artykułów naukowców, przygotowanych w ramach XIV Ogólnopolskiego Seminarium Historyków Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, otwierają przyczynki prof. dr. hab. Benona Miśkiewicza, który dokonał podsumowania dorobku badawczego „seminariów kościańskich" oraz przypomniał postać zmarłego w 2003 r. prof. dr. hab. Antoniego Czubińskie-go. W tomie zawarto szkice naukowe: Zbigniewa Pilarczyka, Udział Wielkopolan w obronie Lwowa w 1919 r. w relacjach prasy poznańskiej na przykładzie „Kuriera Poznańskiego"; Marka Rezlera, Kilka słów na temat udziału poznańskich formacji ochotniczych w walkach na Wschodzie w 1919 roku; Bogusława Polaka, Działania Wojsk Wielkopolskich na froncie litewsko - białoruskim [kwiecień - grudzień 1919]; Bartosza Kruszyńskiego, 14. Wielkopolska Dywizja Piechoty w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920; Eugeniusza Sliwińskiego, 17. Pułk Ułanów Wielkopolskich w walkach na froncie bolszewickim w 1920 roku; Jarosława J. Piątka, Charakterystyka zdolności bojowych i charakteru prowadzonych walk przez oddziały wielkopolskie w okresie walk o granicę wschodnią Rzeczypospolitej 1918-1921; Krzysztofa Pietkiewicza, Armia Czerwona jako przeciwnik formacji wielkopolskich w wojnie 1919-1921; Jana Basińskiego, Rola służby sanitarno-medycznej w zabezpieczeniu działań formacji wielkopolskich na froncie wschodnim 1919-1920; Michała Polaka, Rola kwatermistrzostwa w przebiegu działań bojowych Wojska Wielkopolskiego na froncie wschodnim 1919; Zbigniewa Dworeckiego, Stanowisko polskich elit politycznych w Poznańskiem w okresie Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 wobec Kresów Wschodnich; Piotra Bauera, Stosunek generała Józefa Dowbor - Muśnickiego do wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku; Waldemara Handke, Straty formacji wielkopolskich na Wschodzie, kwatery wojenne i pomniki; Katarzyny Polak, Służba finansowo - rachunkowa Wojska Wielkopolskiego 1919; Zdzisława Kościańskiego, Świadomość tradycji Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 i Wojsk Wielkopolskich 1919 -1920 wśród młodzieży.

    Miejsca pamięci Powstania, Wielkopolskiego, wyd. II zmienione, opracował Paweł Anders, Poznań 2003. Jest to wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kulturyw Poznaniu. Omawiana pozycja stanowi plon wieloletnich dociekań Pawła Andersa. Autor zauważa, że stan mogił i pomników ulega zmianom, m. in. dokonywane są przenosiny, rekonstrukcje czy też likwidacje obiektów. Książka jest zwięzłym, rzeczowym i pouczającym zarysem miejsc pamięci Powstania Wielkopolskiego. Przeciętnemu czytelnikowi wydawnictwo to pozwala, w ogólnym zarysie, poznać miejsca pamięci. Może także służyć jako popularny przewodnik po polach bitew i nekropoliach powstania.

    Wydawnictwo „Bellona" wydało w kwietniu 2003 roku wspomnienia Józefa Dowbor- Muśnickiego. Książkę wydano w ładnej, twardej okładce14. Wspomnienia generała, uczestnika walk o niepodległość Polski, dowódcy Powstania Wielkopolskiego, współtwórcy Armii Wielkopolskiej, są przypomnieniem postaci drugiego głównodowodzącego powstaniem.

    Zasłużeni dla Ziemi Chodzicskiej w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919 pod redakcją Romana Grewlinga. Chodzież 2004. Autorzy: Hanna Danielewicz, Roman Grewling, Longin Gruntkowski, Waldemar Janiszewski, Czesław Kłos, Maria Kuchta, Jan Szelmeczka, Roch Szybowicz, Henryk Zydorczak. Wydawca: Urząd Miejski w Chodzieży.

    Antoniego Fornalskiego, Mieszkańcy Ziemi Przemeckiej w walce o polskość Przemęt 2004 [dodruk, wyd. II 2004 - uzupełnione o opis przebiegu uroczystości nadania imienia Powstańców Wielkopolskich oraz wręczenia sztandaru Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Przemęcie w dniu 6 stycznia 2004 roku].

    Jerzego Ranke, Romana Szwechłowicza, Bogumiła Wojcieszaka, Ojczyzna z ich woli i krwi. Opalenica 2004. Publikacja przedstawia wkład Opaleniczan w odbudowę niepodległości Polski, jak też kultywowanie tradycji powstańczej, m. in. poprzez odbudowę Pomnika Powstańczego, który w 1939 r. zniszczony został przez okupantów hitlerowskich.

    Kcynia w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919. Relacje powstańców. Wybór i opracowanie: Józef Marosz. Kcynia 2004. Publikacja towarzyszyła zaplanowanej na 16 lutego 2004 r. - w 85. rocznicę wyzwolenia Kcyni i Pałuk spod 146. letniego jarzma pruskiej niewoli - uroczystości odsłonięcia pomnika na kcyńskim rynku. Zawarto w niej m. in. zbiór wspomnień oraz fotografii z okresu wyzwolenia Kcyni i walk na froncie północnym na początku 1919 roku.

Profesorowie Antoni Czubiński i Bogusław Polak - redaktorzy naukowi 'Słownika Biograficznego Powstańców Wielkopolskich 1918-1919'    Marii Stefan, Historia Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich w Siedlcu w latach 1945-1996. Siedlec 2003. Wydawca: Gminny Dom Kultury w Siedlcu. Publikacja zawiera pracę magisterską napisaną pod kierunkiem prof. dr. hab. Hieronima Szczegóły.

    „Grot. Zeszyty Historyczne poświęcone historii wojska i walk o niepodległość" wydawane przez Instytut im. Gen. Stefana „Grota" Roweckiego w Lesznie, zawierają m. in. artykuły: Waldemara Handke i Radosława Handke, Obchody rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Sesja zorganizowana przez Koło Młodzieży Wszechpolskiej, nr 16/2003; Zdzisława Kościańskiego, Powstanie Wielkopolskie 1918/1919 a edukacja regionalna dzieci i młodzieży [problematyka wychowawcza], nr 8/2001; tegoż, Odczyty o Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919 w poznańskim Odwachu [2002-2003], nr 18/19/2004; Marioli Głuszczak, Księża katoliccy w Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919, nr 12/2002.

    W „Zeszytach Żagańskich" nr 2 z 2003 roku ukazał się artykuł Jacka Jakubiaka Żagański obóz jeniecki v okresie Powstania Wielkopolskiego, który omawia kwestie prawa wojennego oraz warunków, w jakich znaleźli się jeńcy - powstańcy, którzy dostali się do niewoli, przede wszystkim na froncie zachodnim.

    Komitet organizacyjny obchodów 35. lecia Szkoły Podstawowej nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich w Pakości (lata 1988 - 1998) przygotował cześć II monografii szkoły, która jest kontynuacją opracowania przygotowanego przez Danutę Świątek z okazji 25. lecia szkoły.

    Danuty Nowak - Rumfeld, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego-Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich, b. r. - to opracowanie komputerowe w formie dokumentacji fotograficznej polskich obozów wojennych na Wschodzie, przygotowane własnym sumptem i zadedykowane kpt. piech. Ignacemu Nowakowi - zamordowanemu w wiezieniu we Lwowie, ppłk. piech. Józefowi Owczarskiemu - zamordowanemu w Katyniu, mjr. piech. w st. spocz. Franciszkowi Tabaczyńskiemu -zgładzonemu w Charkowie. Powyższa dokumentacja jest kontynuacją opracowania Danuty Rumfeld i Barbary Bocheńskiej, Pamięci ojców naszych, Bydgoszcz 1999, które przygotowała Rodzina Katyńska w Bydgoszczy.

Chwała Zwyciężonym    Danuty Jóźwiak, Przewodnik Izby Pamięci Narodowej. Obrzycko 2003. Tę broszurę komputerową wydał własnym sumptem Zespół Szkół w Obrzycku, w hołdzie Powstańcom Wielkopolskim, których imię nosi szkoła. Dodajmy, iż niewielki oddział ochotniczy, wyruszył 10 stycznia 1918 roku sprzed obrzyckiego ratusza na front północny, by wspomóc działania powstańcze i im to właśnie w głównej mierze jest poświecona Izba Pamięci Narodowej oraz wspomniana broszura.

Kolorowy folder Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919. Poznań 2003 opublikowany został nakładem Urzędu Miasta Poznania. Krótko zaznajamia on z przebiegiem powstania, ekspozycją muzealną oraz dorobkiem Muzeum Walk Niepodległościowych, którego Muzeum Powstania Wielkopolskiego jest oddziałem.

-------------------------------------------

    Przedstawione publikacje prezentują się okazale. Spełniają zarówno wymogi wydawnictw popularnonaukowych, jak i wydawnictw inspirujących oraz rozwijających poszukiwania historyków i miłośników powstania. Dzięki tej formie, mogą stać się pożyteczną pomocą dydaktyczną w nauczaniu historii, tym bardziej, że różnorodność i bogactwo informacji ułatwia i uprzyjemnia lekturę. Praktyczne wykorzystanie omówionych wydawnictw dla celów dydaktycznych, udogodni realizacje programów nauczania historii regionalnej i lokalnej. Opracowania te są dalszym twórczym wkładem autorów i wydawców do dzieła poznania przeszłości powstania i popularyzacji wiedzy o nim w społeczeństwie.


9 Przy założeniu otwarcia swych łamów przez Redakcje „Wielkopolskiego Powstańca" nie tylko dla historyków, znawców tematyki powstańczej, ale także szerokiego gremium osób zainteresowanych, obok pozytywnych recenzji spotkano się z krytyczną uwagą, iż „nauki nie zastąpią pełne zapału, ale wielce amatorskie i przestarzałe publikacje". Niemniej ta wypowiedź krytyczna stanowi dla Redakcji pewnego rodzaju wyzwanie do podnoszenia jakości publikowanych tekstów i materiałów [zob. Powstańcy wielkopolscy z Ziemi Ostrzeszowskiej. Słownik Biograficzny. T. I. Pod red. M. Rezlera, Poznań 2001, s. 7].

10 „Słownik Biograficzny Powstańców Wielkopolskich 1918-1919". Pod redakcją naukową A. Czubińskiego i B. Polaka, Poznań 2002 [Wydawnictwo Poznańskie ], ss. 427. Zob. recenzje m. in. Z. Kościański, Z nowości wydawniczych [w:] Wielkopolski Powstaniec, Poznań 2002, s. 48-49.

11 Zob. m. in. rec. Janusza Karwata, Najdłuższa batalia o powstanie po powstaniu",[w.] Kronika
Wielkopolski, 2003, nr 4/108/, s. 109-111.

12 J. Karwat, „Od idei do czynu. Myśl i organizacje niepodległościowe w Poznańskiem w latach 1887-
1919", Poznań 2002 [Wydawnictwo Poznańskie], ss. 620.

13 Zob. recenzję: Aleksandra Kuź, Pamięć o wielkopolskich kamieniach na szaniec z lat [w:] Grot. Zeszyty Historyczne, 2003 [ Leszno], nr 16, 179-181;

14 J. Dowbor- Muśnicki, „Wspomnienia", Warszawa 2003, ss. 510.

 
 
Copyright © 2005-2015 TPPW.